Evcil Hayvanlar

Akvaryumda beslenen balıklar arasında üretilmesi en zor olan balıklardan biriside Discuslardır. Discusları üretebilmek için çok iyi bir akvaryum ve yönetim gerekmektedir. Suyun kalitesi ve balıkların beslenmesi çok önemlidir. Ayrıca Discusların üretilmesinde en önemli noktalardan birisi de uygun balık çiftlerini bulmaktır.

Diskuslarda üremenin anahtarı iki uyumlu çifti bulmaktır. Akvaryum hobisinde nispeten pahalı bir balık olduğundan, hobiciler satın alınabilecek en küçük boyda diskusları sürü halinde alarak çiftlerin oluşmasını beklemeyi tercih ederler. Uyumlu, yumurta döken ve bakan çiftleri bulmak hem çok zor hem de maliyeti yüksektir. Cinsiyet belirlemesinde çeşitli teknikler olmakla birlikte en kesin sonuç çift haline gelen balıklarda alınır. Üreme, hazır hale gelen çiftlerin beslenme tanklarından küçük bir tanka (tercihen 50×50x50 125 lt’lik) alınmalarıyla başlar. Balıklar rahat bir ortamda olmalı, kesinlikle rahatsız edilmemelidirler. Üreme zamanı yaşanan stres yumurtaların yenmesi sonucunu doğurur. Su değerlerine çok dikkat etmeli, nitrit ve nitrat oranları olabilecek en az seviyede tutulmaya çalışılmalıdır. Yumurtadan çıkan yavrular nöbetleşe anne ve babanın derisinin üstündeki mukoza tabakasıyla beslenirler.

Diskus yumurtaları korurken.Üretimde kullanılması hedeflenen genç ve yavru diskuslar seçilecek boya 4 aylık(ortalama 6cm) iken gelirler, bu dönemde fiziki özellikleri desen ve renk kalitesi kendini belli edecek duruma gelmiştir, dikkat edilecek unsurların başında balığın formu gelmektedir, vücut yuvarlak, kafa dairesel olmalıdır, yavrularda dudak öne hafif çıkık olduğu için bu durum sizi yanıltmamalı, üçgenimsi ve elips formlarda olanlar seçilmemelidir. Genetik kısmına çok değinmeyeceğim fakat yetiştirilmek istenen varyasyonda yavruların anaçlarınında desen ve form kalitesi dikkate alınmalıdır. Yumurtadan çıkış anından itibaren o yavrunun 4 aylık dönemde ne şekilde beslendiği çok önemlidir, uygulanan su değiştirme sistemi ve yetiştiği su kalitesi çok önemlidir, kesinlikle hiçbir renklendirici ya da büyütücü hormon almamış, beslenmesi kusursuz ve özenli yapılmış olmalıdır. Seçilen yavrular maturasyon (üreme yetisi ve ergenlik) sürecini tamamlayana kadar 400-500 litrelik tanklarda 8-10-12-14 lü gruplar halinde büyütülürler, değişik varyasyonlar farklı zaman dilimleri sonunda üreme yetisini kazanırlar. Örneğin kırmızı Marlbora, Pigeon, kahverengi Brown, mavi Turkuazlar 12-15 ay, Snake skine 9-12 ay, Blue diamond’lar 20-24, Leopard’lar 18 aya kadar üremek için bekleyebilmektedirler. 4 aylık dilimden ergen olana ve eş tutana kadar balıklar günde 5-6 öğün %50-60 yüksek kalitede protein içeren yemlerle beslenmelidir, besleme diyeti çok önemlidir, ana yem ev yapımı yemlerdir. Donmuş artemia, canlı su piresi ve beyaz kurtlar, kuru yem olaraka kurutulmuş krill, artemia pul yem, bits yemler menüye dahil edilebilir. Hergün düzenli olarak minumum %20-30 suları değişmeli ve dip temizliği yapılmalıdır, damızlığa çıkacak balıkların mümkün mertebe hastalık geçirmemiş olması ve kimyasal yollarla tedavi edilmemiş olmaları önerilir. Üreme dönemi yaklaştıkça tankın içerisinde bir hareketlikilik gözlenir, erkekler ve dişiler kendilerine bölge belirlemeye, diğerlerini kovalamaya başlarlar, renkleri her zamankinden dahada canlı olur ve vücutlarındaki çizgiler daha da belirginleşir, bu dönemde tankın iki uç bölgesine koyulacak küpler eşlerin üzerlerini temizleyip yumurtlamalarına olanak sağlayacaktır. Etraflarında titreme hareketleri ile birbirlerine doğru yüzerek danslar etmeye başlarlar. Yapılacak şey eşin karma tankta yumurta dökmesini beklemektir, bunu 2-3 kez diğer diskusların yanında yapmalarına müsade etmekte fayda vardır, yumurtalarını diğer diskuslardan kollamaya çalışan anaçların koruma ve sahiplenme güdüsü daha çok gelişir. Meydana gelen yumurtlamalardan çıkacak larvaları gözlemlemek gerekir. Su şartları elverişli olmasa da bozulan yumurtaların arasında bir iki tane larva çıkması lazımdır, larva görülmeyen durumlarda çiftin iki dişiden oluşma olasığı vardır. Larva sayısına bağlı olarak yavrular anaçların yanında tutulurlar, batımda 150 yavru varsa 3 hafta 100’ün altında ise 40 gün kadar anaçlarla durabilirler, daha sonra yeni yerlerine alınabilirler. Yavruları ayırırken bi kaç şeye dikkat etmek gerekir, üretim tanklarında su değişimi yaptığımız sürece ayrılacakları tanka su aktarmalı, bunu 1 hafta kadar yapıp büyüyecekleri tanka kendi suları ile geçiş yapmaları sağlanmalıdır, ayrıca bu şekilde yeni tankın biyolojik sistemine bakteri transferi de yapılmış olur. Ayrılma vakitleri geldiğinde yine eski tanktan %50 kadar su aktarılıp işlem tamamlanır.

Akvaryumların en renkli ve görkemli balıklarından olan discusların bakımları oldukça zordur. Discusların bakımında ve beslenmesinde çok dikkatli olmak gerekmektedir. Uygun bir akvaryum ve tür seçiminden sonraki en önemli bakım şartları besleme ve su kalitesidir. Bu yazımızda sizlere discusların beslenmesi hakkında bilgi vereceğiz. 200 lt’den az olmamak kaydıyla balık başına 50 lt su düşecek şekilde hesaplanarak beslenmesi sağlıklı büyümeleri, yaşamaları için gereklidir. Klasik akvaryum boyutları yerine yüksek ve geniş tanklarda beslenmeleri tavsiye edilir.Etçil olan diskusların canlı yem ile beslemek iç parazit hastalığına neden olur. Diskuslar hobicilerin kendi hazırladıkları dana yüreği, karides, ıspanak, havuç, kırmızı biber, sarımsak ve spirulina karışımı ile beslenebilir. Yavaş hareket ettiklerinden yavaşça dibe batan, diskuslar için üretilmiş yemlerle beslenmeleri de uygun olacaktır. Diskuslar doğal ortamlarında diğer balık yavruları/larvaları, tatlı su karidesleri, kabuklu su böcekleri, sinek, böcek ve larvaları ile beslenirler. Menülerinde lif içeren farklı yosun ve alg çeşitleri de mevcuttur, ağırlıklı olarak gereksinimleri protein içeren besinlerdir. Yetişkin bir diskusun her gün %40 protein alması, yavru/genç bir diskusun ise %50-60 protein gereksinimi vardır. Diskusların dişleri yoktur, besinlerini ağızlarının boğaz kısmına doğru bulunan çene öğütücüleri ile öğüterek tüketirler, bu yüzdende diskusun bilimsel ismi olan symphysodon çene öğütücü anlamına gelmektedir, ve Diskus Latince ismini buradan almaktadır.

Çeşitli Diskus yemleri: Evlerde, hobicilerin yüksek protein içeren dana yüreği ve karidesten yaptıkları yemler besleyicidir. Bu yem balık adedine göre hesaplanarak yapılabilir, tek tip besleme yapmak doğru değildir. Menüleri mümkün olduğunca geniş tutulmalıdır. Yetişkin donmuş artemia, canlı beyaz kurt(whıte worm), su piresi de verilebilir. Granül yemler, krill pul yem, artemia pul yem, çeşitli firmaların kurutulmuş dondurulmuş yemleri de verilebilir. Besleme sıklığı yetişkinlerde günde 2-3 kez, yavrularda 6-8 kez yapılabilir.

Discus balıklarında en çok karşılaşılan paraziter sorunlardan birisi de solungaç parazitleridir. Solungaç parazitleri özellikle yavru ve genç discuslarda sorunlara neden olmaktadır. Solungaç parazitlerinin balıklara bulaşmaması için hijyen çok önemlidir.

Solungaç parazitleri özellikle yavru Diskuslar için çok tehlikelidir. Genelde üretime alınan çiftlerin bu tip parazitleri için önceden tedavi edilmelidir. Çünkü birçok anaç balık bu tip parazitleri taşımasına karşın bağışıklık kazanmıştır. Yavru Diskuslar bu durumdan hemen etkilenir ve hızlı ölümler gözlenebilir. Belirti olarak gerek yetişkin ve gerek yavru balıklarda solungaçlarda hızlı açılıp kapanma(zor solunum),tankın içersinde sinirli dolaşım, solungaç kapaklarının biri çalışırken diğerinin kapalı kalması, objelere sürtünme, ara sıra renk koyulaştırarak bu durumu belli etmeye çalışır. Normalde yetişkin bir Diskusun solungaç kapakları dakikada 60–70 kez açılıp kapanması normaldir. Yavru Diskuslarda bu sayı artabilir. Bazı durumlarda yemlemeye bağlı olarak sindirimin sıkıştırmasıyla solunumda hızlanmalar tespit edilebilir. Bu durum solungaç parazitleriyle karıştırılmamalıdır.

Solungaç parazitlerinden kurtulmak için tankta tuz kullanmıyorsanız en az 3 hafta boyunca tuz kullanın, 19 litreye bir çorba kaşığı tuz ölçüsünde. Ardından %50 oranında özellikle tabandan su çekin, filtrenin süngerlerini temizleyin, kumları tuz ile yıkayıp iyice durulayın ve tank camının iç kısmını bez ile silin ve oksijeni arttırın. Bunlar parazit popülasyonunu büyük oranda azaltacaktır. Ardından ilaç tedavisine geçin. Piyasadan bulabilirseniz çinkosu olmayan bir formalin-malachite yeşili solüsyon alın. Bulamıyorsanız, çinko içermeyen formalin alın ve her 4 litreye 10–15 damla damlatın. Hassas balıklar için 10, diğerleri için 15 damla kullanın. Formalini en fazla 30 dakika çok iyi havalandıracağınız tankta bırakın, ardından %70 oranında su değiştirin. Tanktaki balıkların birkaç saat rahatlamasını bekleyin ve ilk 2 gün 10 litreye 2 damla malachite yeşili damlatın. Üçüncü gün 10 litreye 1 damla malachite yeşili damlatın ve gene %50 oranında su değiştirin. Beş gün bekleyin ve malachite yeşilini aynı oranlarla uygulayın tekrardan. Bunun nedeni 5 güne kadar kuluçkaya yatmış olan yumurtalar varsa çıktıklarında tekrar çoğalabilirler. Hiçbir ilaç yumurta evresinde olan bir parazite etki etmez. Eğer yavrularınızın parazitlerden etkilendiğinden şüpheleniyorsanız onları 4 litreye 3 damla formalin veya malachite yeşili damlatılmış temiz su dolu bir kapta 10 dakika bekletin. Süre 10 dakikayı geçmesin. Banyodan sonra tamamı temiz su dolu bir tanka alın, yavruların çoğu kurtulacaktır.